Prawdziwy uniwersytet dzisiejszy tworzy biblioteka.”

                                                                                               Thomas Carlyle

                    

                                                    Rozwój biblioteki na przestrzeni dziejów

 

    Z zebranych materiałów wynika, że pierwszą biblioteką w Tymbarku była biblioteka Towarzystwa Szkoły Ludowej.

W bibliotece szkolnej znajdowały się jedynie podręczniki, które wypożyczano ubogim dzieciom. Biblioteka dla nauczycieli obejmowała 37 pozycji, dotyczących metodyki nauczania różnych przedmiotów oraz poradnictwa, np. hodowli bydła, prowadzenia gospodarstwa itp. Brak było biblioteki szkolnej w dzisiejszym znaczeniu tego słowa, uzupełniającej wiedzę i rozwijającej zainteresowania młodzieży.

Książki pochodziły przede wszystkim z darów. Kazimierz Kieroński – kierownik szkoły poczynił wiele starań w celu zdobycia środków finansowych na zakup książek. Uczniowie i nauczyciele tworzyli biblioteczki klasowe, które mieściły się w szafie w każdej klasie.

Następca Kierońskiego – Leon Andrasz doprowadził do tego, że zbiory biblioteczek klasowych stały się własnością szkoły, połączył je w całość i umieścił w osobnej sali lekcyjnej. Księgozbiorem mieli opiekować się nauczyciele przede wszystkim uczący języka polskiego.

Dokumentacja biblioteki ograniczała się do spisu pozycji w zeszycie i ewidencjonowania wypożyczeń.

Do 1939 roku księgozbiór biblioteki wynosił 1235 woluminów.

 W czasie II wojny światowej książki z tejże biblioteki ukryto po różnych domach, nie udało się ich w pełni zabezpieczyć. Wiele woluminów zaginęło i spłonęło. Ocalało jedynie około 200 egzemplarzy.

Bibliotekę w Szkole Podstawowej w Tymbarku zorganizowano wraz z rozpoczęciem w niej nauki 10 lutego 1945 roku, opiekę powierzono nauczycielce Marii Filipiak. Ówczesny kierownik szkoły Leon Andrasz ogłosił akcję zbierania książek i w ten sposób biblioteka powiększyła swój stan ilościowy.

Duże znaczenie dla rozwoju wszystkich bibliotek miało wydanie pierwszego aktu prawnego – dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi z 17 kwietnia 1946 roku.

W 1948 roku Maria Filipiak zakłada w bibliotece szkolnej książkę inwentarzową.

Pierwsze tytuły wpisane do niej to: „ Opowiadania o Gajdarze”, „ Myszki w królewskim żołądku”, „ Na falach Atlantyku”.

Z protokołu zdawczo- odbiorczego dowiadujemy się, że Maria Filipiak przekazuje bibliotekę Annie Skawińskiej w 1953 roku.

Księgozbiór liczył wtedy 750 woluminów, lecz nadal był przechowywany w szafie. Książki wypożyczano na przerwach i po lekcjach.

Warunki zupełnie zmieniły się, gdy oddano do użytku nowy budynek szkoły podstawowej. Wtedy już biblioteka posiadała osobne pomieszczenie. Nie było ono duże, powierzchnia wynosiła 16 m. Mieściło się w nim dziesięć regałów dwustronnych. Aby wypożyczyć książki, uczniowie wchodzili do biblioteki pojedynczo. 

W dniu „ 1 października 1966 roku kol. Anna Skawińska przekazuje agendy biblioteki szkolnej, a kol. Helena Malarz przejmuje je osobiście w obecności kierownika szkoły kol. Kazimierza Abramowskiego”. Księgozbiór liczył 4198 woluminów. W 1968 roku utworzono etat biblioteczny. Następnie po roku pracy w bibliotece „ Helena Malarz

10 października 1967 roku przekazuje  księgozbiór Zofii Reciak w ilości 5399 tomów”.

Po trzech latach pracy Zofii Reciak bibliotekę obejmuje Lidia Leśniak. Stan księgozbioru na półkach wynosił 6173 egzemplarzy.

Nastąpiło przeniesienie biblioteki do większego lokalu, co pozwoliło na zorganizowanie kącika czytelniczego i prowadzenie pracy pedagogicznej z uczniami. Po trzydziestu latach pracy w bibliotece Lidia Leśniak przeszła na zasłużoną emeryturę, etat bibliotekarza objęła Maria Kawula, a potem Anna Kawula. Po dwóch latach bibliotekę objęła Irena Zwierczyk.

 W 2006 roku nastąpił gruntowny remont biblioteki,  pomieszczenie zupełnie zmieniło swój wizerunek.

Od września 2011 roku książki są wypożyczane za pomocą programu MOL PTIVUM. Komputeryzacja zbiorów trwała kilka lat, ale efekty tej żmudnej pracy są widoczne .

We wrześniu 2006 roku z Europejskiego Funduszu Społecznego utworzone zostało Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej. Obecnie księgozbiór Biblioteki Szkoły Podstawowej w Tymbarku liczy 9149 woluminów , kilkadziesiąt płyt CD, DVD.

Pięknie napisał prof. Dr Robert C. Miller ( University of Notce Dame – Indiana, USA ) w przedmowie do książki prof. Marcina Drzewieckiego:

„Przez cały czas trwania mojej kariery zawodowej uważałem biblioteki za fascynujące miejsca. Fascynacja biblioteką jest szczególnie ważna w przypadku bibliotek szkolnych i młodych ludzi, dla których naturalną koleją rzeczy uczenie się powinno być takim oczarowaniem  czy fascynacją (…). Możliwość uczenia się i zabawy musi być w jakiś sposób zakomunikowana wszystkim użytkownikom, a szczególnie młodym ludziom, którzy dopiero kształtują swoje postawy i przyzwyczajenia na resztę życia”.

 

oprac. mgr Irena Zwierczyk  

 

Bibliografia :

 

  1. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Ludowej, 1946, nr 26, poz.163.
  2. Podgórski W., Co zadecyduje o obliczu szkoły? – Biblioteka, [w:] „ Poradnik Bibliotekarza”, 2002, nr 5, s. 20
  3. Protokół zdawczo- odbiorczy biblioteki szkolnej, 1 październik 1966, przechowywany w bibliotece.
  4. Protokół zdawczo- odbiorczy księgozbioru biblioteki szkolnej wg stanu z dnia 10 października 1967 roku.
  5. Steczowicz J., Szkolnictwo i czynniki kulturotwórcze w Tymbarku w latach 1918 – 1978[w:] Tymbark szkice z dziejów miejscowości i okolic 1353 – 1978.  Kraków, KAW 1978.
  6.  Tymczasowy protokół przekazania i odbioru biblioteki szkolnej Szkoły 1000 lecia w Tymbarku, przechowywany w bibliotece.
  7. Wywiad z Lidią Leśniak przeprowadzony 18 czerwca 2005 roku.