Krótka historia biblioteki szkolnej Szkoły Podstawowej w Tymbarku

„Prawdziwy uniwersytet dzisiejszy tworzy biblioteka”

Thomas Carlyle

Pierwszą biblioteką w Tymbarku była biblioteka Towarzystwa Szkoły Ludowej. W bibliotece tej znajdowały się podręczniki, które wypożyczano dzieciom ubogim. Biblioteka ta była też wyposażona w 37 pozycji, dotyczących metodyki nauczania różnych przedmiotów oraz poradnictwa, np. hodowli bydła, prowadzenia gospodarstwa itp. z przeznaczeniem dla nauczycieli. W bibliotece brak było książek uzupełniającej wiedzę i rozwijającej zainteresowania młodzieży; nie była to więc biblioteka szkolna w dzisiejszym znaczeniu tego słowa.

Książki pochodziły przede wszystkim z darów. Kazimierz Kieroński – kierownik szkoły czynił wiele starań w celu zdobycia środków finansowych na zakup książek. Uczniowie i nauczyciele tworzyli biblioteczki klasowe, które mieściły się w szafie w każdej klasie.

Następca Kazimierza Kierońskiego – Leon Andrasz doprowadził do tego, że zbiory biblioteczek klasowych stały się własnością szkoły, zgromadził je w osobnej sali lekcyjnej. Księgozbiorem opiekowali się nauczyciele - przede wszystkim nauczyciele uczący języka polskiego.

Dokumentacja biblioteki ograniczała się do spisu pozycji w zeszycie i ewidencjonowania wypożyczeń.

Do 1939 roku księgozbiór biblioteki liczył 1235 woluminów. W czasie II wojny światowej książki z tejże biblioteki ukryto po różnych domach. Niestety nie wszystkie przetrwały okres wojennej zawieruchy. Wiele woluminów zaginęło i spłonęło. Ocalało jedynie około 200 egzemplarzy.

Po II wojnie światowej wraz rozpoczęciem nauki w Szkole Podstawowej w Tymbarku to jest od 10 lutego 1945 roku zaczęto organizować bibliotekę szkolną. Opiekę nad biblioteką powierzono nauczycielce Marii Filipiak. Ówczesny kierownik szkoły Leon Andrasz ogłosił akcję zbierania książek i w ten sposób biblioteka powiększyła swój stan ilościowy.

Duże znaczenie dla rozwoju wszystkich bibliotek miało wydanie 17 kwietnia 1946 roku pierwszego aktu prawnego – dekretu o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi.

W 1948 roku Maria Filipiak zakłada w bibliotece szkolnej książkę inwentarzową. Pierwsze tytuły wpisane do niej to: „Opowiadania o Gajdarze”, „Myszki w królewskim żołądku”, „Na falach Atlantyku”.

Z protokołu zdawczo - odbiorczego dowiadujemy się, że Maria Filipiak przekazuje bibliotekę Annie Skawińskiej w 1953 roku. Księgozbiór liczył wtedy 750 woluminów, lecz nadal był przechowywany w szafie. Książki wypożyczano na przerwach i po lekcjach.

Warunki lokalowe zupełnie zmieniły się, gdy w 1966 r. oddano do użytku nowy budynek szkoły podstawowej. Wtedy biblioteka otrzymała osobne pomieszczenie. Nie było ono duże, powierzchnia wynosiła 16 m2. Mieściło się w nim dziesięć regałów dwustronnych. Aby wypożyczyć książki, uczniowie wchodzili do biblioteki pojedynczo.

W dniu „1 października 1966 roku kol. Anna Skawińska przekazuje agendy biblioteki szkolnej, a kol. Helena Malarz przejmuje je osobiście w obecności kierownika szkoły kol. Kazimierza Abramowskiego”. Księgozbiór liczy już 4198 woluminów.

Następnie po roku pracy w bibliotece „Helena Malarz 10 października 1967 roku przekazuje księgozbiór Zofii Reciak, w ilości 5399 tomów”.

W 1968 roku utworzono etat biblioteczny.

Po trzech latach pracy Zofii Reciak bibliotekę obejmuje Lidia Leśniak. Stan księgozbioru wynosi 6173 egzemplarzy.

W następnych latach nastąpiło przeniesienie biblioteki do większego lokalu, co pozwoliło na zorganizowanie kącika czytelniczego i prowadzenie pracy pedagogicznej z uczniami. Po trzydziestu latach pracy w bibliotece Lidia Leśniak przeszła na zasłużoną emeryturę, etat bibliotekarza objęła Maria Kawula, a potem Anna Kawula.

Po dwóch latach bibliotekę objęła Irena Zwierczyk.  W 2006 roku nastąpił gruntowny remont biblioteki,  pomieszczenie zupełnie zmieniło swój wizerunek.

We wrześniu 2006 roku z Europejskiego Funduszu Społecznego utworzone zostało Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej. Obecnie księgozbiór Biblioteki Szkoły Podstawowej w Tymbarku liczy 9149 woluminów, kilkadziesiąt płyt CD, DVD.

Od września 2011 roku książki są wypożyczane za pomocą programu MOL PTIVUM. Komputeryzacja zbiorów trwała kilka lat, ale efekty tej żmudnej pracy są widoczne .

oprac. mgr Irena Zwierczyk  

 

Pięknie napisał prof. Dr Robert C. Miller ( University of Notce Dame – Indiana, USA ) w przedmowie do książki prof. Marcina Drzewieckiego:

„Przez cały czas trwania mojej kariery zawodowej uważałem biblioteki za fascynujące miejsca. Fascynacja biblioteką jest szczególnie ważna w przypadku bibliotek szkolnych i młodych ludzi, dla których naturalną koleją rzeczy uczenie się powinno być takim oczarowaniem  czy fascynacją (…). Możliwość uczenia się i zabawy musi być w jakiś sposób zakomunikowana wszystkim użytkownikom, a szczególnie młodym ludziom, którzy dopiero kształtują swoje postawy i przyzwyczajenia na resztę życia”.

 

Bibliografia: 

  1. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Ludowej, 1946, nr 26, poz.163.
  2. Podgórski W., Co zadecyduje o obliczu szkoły? – Biblioteka, [w:] „Poradnik Bibliotekarza”, 2002, nr 5, s. 20
  3. Protokół zdawczo- odbiorczy biblioteki szkolnej, 1 październik 1966, przechowywany w bibliotece.
  4. Protokół zdawczo- odbiorczy księgozbioru biblioteki szkolnej wg stanu z dnia 10 października 1967 roku.
  5. Steczowicz J., Szkolnictwo i czynniki kulturotwórcze w Tymbarku w latach 1918 – 1978[w:] Tymbark szkice z dziejów miejscowości i okolic 1353 – 1978.  Kraków, KAW 1978.
  6.  Tymczasowy protokół przekazania i odbioru biblioteki szkolnej Szkoły 1000-lecia w Tymbarku, przechowywany w bibliotece.
  7. Wywiad z Lidią Leśniak przeprowadzony 18 czerwca 2005 roku.